email: kancelaria@mhmg.pl
Gdańsk, ul. Długa 46/47

TYDZIEŃ HEWELIUSZA. Nauka – Edukacja – Kultura – Historia

Data wpisu 2009-01-16

To pilotażowy projekt połączenia inicjatyw poświęconych Janowi Heweliuszowi, realizowanych przez gdańskie instytucje kultury i nauki. Świętowanie rocznicy urodzin honorowego gdańszczanina w roku 2009 i 2010 ma stanowić etapy przygotowujące do wielkiego jubileuszu w 2011 roku, kiedy to przypada 400-setna rocznica urodzin tego słynnego astronoma, piwowara, grafika, drukarza i wydawcy.

Program Tygodnia Heweliusza w roku 2009 zakłada:

19-25.01. - pilotażowy program edukacyjny skierowany do wybranych szkół podstawowych i gimnazjów z Gdańska

25.01. (niedziela), godz. 18:30 - Polska Filharmonia Bałtycka Koncert Noworoczny im. Jana Heweliusza, a w nim: uroczyste przekazanie woluminu Jana Heweliusza Machinae Coelestis pars prior oraz Cometographia w depozyt Muzeum Historycznego Miasta Gdańska, a także Koncert Lury – charyzmatycznej wokalistki z Wysp Zielonego Przylądka, następczyni Cesarii Evory.

28.01. (środa), godz. 12:00 - Dwór Artusa - Uroczystość wręczenia Nagrody Naukowej Miasta Gdańska. Nagrodę w kategorii nauk humanistycznych otrzyma prof. dr hab. Marek Latoszek. Nagrodę w kategorii nauk ścisłych i przyrodniczych otrzyma prof. dr hab. Ryszard Horodecki.

28.01. (środa), godz. 14:00 - Uroczysta Parada. Spod Dworu Artusa wyruszy barwna parada urodzinowa, która przejdzie ulicami Głównego Miasta pod pomnik Jana Heweliusza.

Gdańszczanie będą mogli samodzielnie spacerować szlakiem kulturowym „Śladami Jana Heweliusza” na podstawie mapki dostępnej od 19 stycznia w punktach IT w Gdańsku, na stronie www.gdansk.pl oraz w „Polska Dziennik Bałtycki”.

Organizatorzy: Miasto Gdańsk, Fundacja Gdańska

Partnerzy projektu: Biblioteka Gdańska Polskiej Akademii Nauk, Centrum Hewelianum, Muzeum Historyczne Miasta Gdańska

Producent wykonawczy: Kombinat Artystyczny

Sponsor: Grupa LOTOS S.A

Patroni medialni: Polska Dziennik Bałtycki, portal Trojmiasto.pl, Radio Gdańsk

PROJEKT EDUKACYJNY 19-25 stycznia 2009

Celem programu jest przedstawienie sylwetki i dokonań wybitnego gdańszczanina, uzupełnienie wiedzy szkolnej. Dzięki realizacji tego programu postać Jana Heweliusza będzie znana nie tylko badaczom tematu i osobom związanym z historią astronomii. Wyjątkowość biografii astronoma, pełna nieoczekiwanych i dramatycznych zwrotów daje możliwość dotarcia i zainteresowania wielu grup wiekowych.

Program składa się z trzech zamkniętych etapów, rozbitych na trzy niezależne segmenty tematyczne. Traktować je należy jako wzajemnie się uzupełniające, jednak, w miarę potrzeby, każdy element może zostać wykluczony na życzenie zainteresowanej szkoły.

Przebieg trasy edukacyjnej:

1. Start – Biblioteka Gdańska PAN (pierwsze zajęcia) - spotkanie wprowadzające, pogadanka nt. życia i twórczości naukowej Jana Heweliusza w oparciu o prezentowane źródła i obrazy multimedialne.

2. Ulica Jana Heweliusza

3. Skrzyżowanie Korzennej i Heweliusza – tablica pamiątkowa (miejsce,w którym znajdowały się nieistniejące już dziś kamienice astronoma)

4. Ratusz Starego Miasta – miejsce urzędowania Jana Heweliusza jako rajcy

5. Pomnik Jana Heweliusza i malowidło Niebo Północne, nawiązujące do dzieła astronoma.

6. Kościół św. Katarzyny (drugie zajęcia) - spotkanie przy grobie Jana Heweliusza, rozwinięcie wątków astronomicznych.

7. Róg ul. Grobli IV i Straganiarskiej – miejsce urodzin Jana Heweliusza

8. Kościół św. Jana – miejsce chrztu

9. Dwór Artusa – miejsce pobytów Jana Heweliusza (trzecie zajęcia). Przedstawienie tła społeczno-obyczajowo-historycznego Miasta w czasach astronoma połączone z prezentacją multimedialną.

10. Ratusz Głównego Miasta – powtórne miejsce urzędowania po przeniesieniu rady ze Starego Miasta

11. Wyjście ulicą Długą przez Złotą Bramę

12. Centrum Hewelianum – koniec trasy. Zajęcia z zakresu astronomii, nawiązujące do pracy, jakiej poświęcił się patron Centrum, Jan Heweliusz. Uczestnicy będą mogli samodzielnie zapoznać się z urządzeniami astronomicznymi i poznać ciekawe zjawiska w ramach ekspozycji „Energia, Niebo i Słońce”.

Jan Heweliusz

Ur. 28 I 1611 r. w Gdańsku, zm. 28 I 1687 r. w Gdańsku. Właściwie Johann Hewelke (Hevelke). Pochodził z rodziny wywodzącej się z Czech, od lat zajmującej się w Gdańsku browarnictwem. Od 1618 r. uczył się w Gimnazjum Gdańskim oraz prywatnie u profesora tej szkoły, wybitnego matematyka – Piotra Krugera. Od 1630 r. studiował prawo na uniwersytecie w Lejdzie (Holandia). W latach 1631 - 1634 przebywał w Anglii i Francji, studiując matematykę, astronomię i rysunek. Brał też udział w obserwacjach astronomicznych, dysputach naukowych, uczył się techniki konstruowania zegarów słonecznych i przyrządów do obserwacji nieba. Od 1634 r. do końca życia przebywał w Gdańsku. Właściciel browarów w Gdańsku, w latach 1641 - 1651 ławnik sądu Starego Miasta, a następnie od 1651 r. do 1687 r. rajca Starego Miasta. Przez wiele lat prowadził intensywne obserwacje astronomiczne z obserwatorium umieszczonego na dachu własnych kamieniczek przy ul. Korzennej. Korespondował z uczonymi z całej Europy. Jego przyjaciółmi i protektorami byli polscy królowie Jan Kazimierz i Jan III Sobieski. Odwiedzali oni astronoma i uczestniczyli w pokazach astronomicznych. Jeden z nowo odkrytych gwiazdozbiorów nazwał Heweliusz "Tarczą Sobieskiego". W 1664 r. został członkiem Królewskiej Akademii Nauk w Londynie. Skonstruował i zbudował wiele unikalnych przyrządów do obserwacji astronomicznych, znanych nam z ilustracji zamieszczonych w jego dziełach. Prace drukował we własnej drukarni; ilustracje i rysunki do nich wykonywali i rytowali znani malarze i graficy działający w Gdańsku; część z nich było dziełem samego uczonego. Grób i epitafium wielkiego astronoma znajdują się w kościele św. Katarzyny.

(źródło: www.gdansk.pl/ dr Mirosław Gliński i dr Jerzy Kukliński/MHMG)

KONCERT NOWOROCZNY – 25 stycznia (niedziela), godz. 18:30 Polska Filharmonia Bałtycka

Prezydent Miasta Gdańska zaprasza na Koncert Noworoczny im. Jana Heweliusza.

Gwiazdą koncertu będzie LURA – charyzmatyczna wokalistka z Wysp Zielonego Przylądka.

Lura będzie podpisywała płyty 25 stycznia (niedziela) w godz. 12:00–13:00 w Salonie Empik w Galerii Bałtyckiej w Gdańsku – Wrzeszczu.

Lura (właśc. Maria de Lurdes Pina Assunção) – śpiewająca po portugalsku wokalistka pochodząca z Wysp Zielonego Przylądka. Marzyła, aby tańczyć, ale jej muzyczne dokonania wyraźnie stawiają ją na pozycji następczyni największej afrykańskiej divy Cesarii Evory. Obie występowały wielokrotnie razem, a Cesaria uważa ją za najbardziej utalentowaną młodą artystkę.

Światowy rozgłos zdobyła Lura w 2004 roku po wydaniu albumu „Di Korpu Ku Alma” (Ciałem i duszą). Muzyka Lury łączy generacje – zdobyła sympatię zarówno młodszych jak i starszych słuchaczy. Potwierdzają to ostatnie dwa lata, wypełnione dziesiątkami koncertów, nowymi nagraniami i produkcją kolejnych wideoklipów.

Artystka ma na swoim koncie już 5 płyt. Na ostatniej, ubiegłorocznej płycie „M"bem di fora” (Przybywam z daleka) Lura prezentuje wszystko co najlepsze w muzyce Wysp Zielonego Przylądka – tradycyjny wyspiarski blues „coladera”, narodową muzykę mieszkańców Cape Verde „morna”, a także dynamiczny styl pochodzący z Santiago „batuku”.

http://www.myspace.com/luracaboverde

Sprzedaż biletów:

http://www.ebilet.pl/szukaj.php?t=t&tid=4412

Sprzedaż w trójmiejskich punktach sprzedaży:

http://www.ebilet.pl/punkty.php

Dzieło światowego dziedzictwa naukowego autorstwa Jana Heweliusza będzie można zobaczyć na gdańskiej Ołowiance 25 stycznia.

Od 13 grudnia 2008 roku unikatowe publikacje Jana Heweliusza Machinae Coelestis pars prior i Cometographia są własnością Gdańska.

Monumentalne dzieło Machinae Coelestis pars prior to zbiór 30 misternie wykonanych grafik, ilustracji, rycin i tabel prezentujących pracę astronoma w gdańskim obserwatorium przy ul. Korzennej. Heweliusz w swym dziele opisał historię astronomii, zaprezentował instrumenty astronomiczne swojego bogato wyposażonego obserwatorium. Ryciny sztychował Izaak Saala, rysunki wykonał Andreas Stech. Jan Heweliusz dzieło zadedykował królowi Francji Ludwikowi XIV.

Cometographia z 1668 r. to przegląd wszystkich komet odkrytych i obserwowanych przez ludzkość do 1665 r. Pozyskana przez Miasto Gdańsk publikacja składa się z 38 tablic, własnoręcznie rytowanych przez Jana Heweliusza. Zawiera ona informacje, grafiki, tabele o 250 kometach. Ilustracje do dzieła wykonali Andreas Stech oraz L. Vischera. Dzieło również dedykowane jest królowi Francji Ludwikowi XIV.

Uroczyste przekazanie woluminu w depozyt Muzeum Historycznego Miasta Gdańska odbędzie się podczas Koncertu Noworocznego im. Jana Heweliusza. Docelowo dzieło będzie jednym z eksponatów Muzeum Nauki Gdańskiej im. Jana Heweliusza.

(źródło: www.gdansk.pl, Emilia Salach-Pezowicz)

« wstecz | do góry