tel. 058 76 79 100, email: kancelaria@mhmg.pl
Gdańsk, ul. Długa 46/47

Między Wersalem a Montmartre

Data wpisu 2010-04-22

Sztuka francuska XVIII - XX w. ze zbiorów Muzeum Etnografii i Rzemiosła Artystycznego we Lwowie oraz Muzeum Zamoyskich w Kozłówce

Wystawa: Między Wersalem a Montmartre prezentuje najbardziej interesujące dzieła z kolekcji francuskiej sztuki dekoracyjno - użytkowej znajdujące się w zbiorach Muzeum Etnografii i Rzemiosła Artystycznego we Lwowie oraz Muzeum Zamoyskich w Kozłówce. Bogaty zbiór obejmuje okres od XVIII do XX wieku. Są to: meble, gobeliny, wyroby z fajansu, porcelany i brązu, a także odzież, emalie z Limoges oraz fragment ogromnej i różnorodnej kolekcji plakatów.

Zgromadzone na ekspozycji dzieła sztuki pozwalają prześledzić zwiedzającemu drogę, jaką przebyła sztuka francuska od królewskiego Wersalu do artystycznego Montmartre, zmieniając stylistykę, funkcję i krąg odbiorców. Wśród prezentowanej ceramiki najstarsze są wyroby fajansowe, pochodzące z wytwórni w Nevers, Rouen, Moustiers, Strasburgu i Nancy. Swoją świetność przeżywały w XVII wieku; na ekspozycji można oglądać te z XVIII i XIX stulecia, gdy fajanse użytkowe i dekoracyjne były tańsze od powszechnie dominującej porcelany. Wysoką jakością artystyczną dekoracji o motywach kwiatowych odznaczają się strasburskie talerze z kolekcji Lubomirskich. Bardzo interesujący jest zestaw talerzy, zwany patriotycznym, ze scenami z rewolucji francuskiej, malowanymi w wytwórni Nevers. Podobny charakter opowieści miały scenki historyczno-rodzajowe, a nawet satyryczne, drukowane podszkliwnie na naczyniach z wytwórni Creil i Montereau z lat 40. XIX wieku. Z wytwórni Nancy pochodzą też powstałe około roku 1880 dwa wazony o wyszukanych kształtach, zaprojektowane przez przez Émile'a Gallé, późniejszego słynnego twórcę szkieł secesyjnych.

Na wystawie prezentowanych jest kilkanaście przykładów porcelany z Sevres - od utrzymanej w stylu rokoka filiżanki z pokrywką z 1764 roku, przez empirowy talerz z emblematami Napoleona, klasycyzujące filiżanki z pierwszej połowy XIX wieku, po secesyjne wazony z końca tegoż stulecia, odznaczające się opływowymi formami i kryte opalizującym szkliwem. W skład wystawy wchodzą również typowe dla produkcji Sevres porcelanowe figurki, malowane naszkliwnymi farbami i stanowiące chlubę tej wytwórni. Porcelana z innych zakładów, to m.in. charakterystyczny dla romantycznych gustów paryski serwis do kawy lat 20. XIX wieku, dekorowany przedstawieniami pejzażowymi czy serwis obiadowy z połowy XIX stulecia, wyprodukowany w Paryżu, ozdobiony kwiatkami bławatków. Bardzo gustowne są również naczynia z Limoges, pochodzące z czwartej ćwierci XIX wieku.

Znane ze swej doskonałej jakości francuskie wyroby ze złoconego brązu reprezentowane są na wystawie przez dzieła anonimowych twórców - świeczniki, kandelabry, zegar z przełomu XVIII i XIX wieku zdobionymi formami antykizującymi. Antyczne motywy widoczne są często w empirowych meblach francuskich o ozdobnym charakterze. Pokazana na ekspozycji kołyska należy do tego typu obiektów. Kupiona dla Jerzego Lubomirskiego, pierworodnego syna Henryka, prawdopodobnie miała podnosić splendor rodziny Lubomirskich.

Francuski gust i smak wyrażał się również w nabywaniu przez Polaków wykonanych nad Sekwaną drobnych przedmiotów użytkowych, jak tabakierki, pudełeczka na kosmetyki, flakony do perfum. Najpowszechniej jednak podporządkowywano się dyktowanej przez Paryż modzie. Przykładem mody dworskiej z tego okresu są dwa l'habit a la française, czyli okrycia wierzchnie (poprzedzające frak), zdobione subtelnym haftem o motywach kwiatowych.

Drugą część wystawy stanowią plakaty francuskie z końca XIX i początku XX wieku. Na szczególną uwagę zasługują te, autorstwa Henri de Toulouse-Lautrec. Jeden z nich przedstawia kobietę w czarnej sukni ? artystkę kabaretową Jane Avril obserwującą występy swej koleżanki Yvette Gilbert, drugi słynny "Moulin Rouge" i tancerkę kankana, La Goulue. Do innych znanych ówczesnych plakacistów francuskich, których prace można oglądać na wystawie należą: Jules Chéret, Paul Berthon, Fernand Fau*.

tekst opracowany na podstawie katalogu wystawy Miedzy Wersalem a Montmartre, Kozłówka 2009

« wstecz | do góry